Lớp học Triết học Nghệ thuật
Làm gì khi AI ‘vẽ’ ‘tốt’ ‘hơn’ bạn?
Hôm trước trong cộng đồng, có một bạn sinh viên (hoặc phụ huynh của bạn sinh viên đó?) chia sẻ về nỗi lo lắng hoang mang của bạn trước một viễn cảnh mà ở đó AI sẽ thay thế hoàn toàn các nhân lực trẻ của ngành game, nên bạn quyết định bỏ quách cái ngành để ra ngoài kinh doanh. Những câu chuyện tương tự như thế đã và đang xảy ra trong rất nhiều những cộng đồng, những tập thể những người làm sáng tạo và những người thực hành (practitioners) mà mình theo dõi trong những năm gần đây. Kể cả là những tiếng nói phản kháng mạnh mẽ nhất cũng đang dần phải buông xuôi trước thực trạng AI ngày càng được áp dụng phổ biến trong rất nhiều loại hình, rất nhiều workflow, rất nhiều pipeline.
Vậy thì trong số muôn vàn những câu hỏi quan trọng khác, thì có một câu hỏi hiện sinh cũng nhức nhối không kém: Nếu như danh tính của những practitioners không còn được định nghĩa (hoàn toàn) bởi kỹ năng hay sản phẩm nữa, vậy thì chúng ta là ai? Tại sao chúng ta lại ở đây? Chúng ta thực sự đang làm gì? Làm vì điều gì? Và một hàng dài những câu hỏi follow-up khác nữa.
Và trong một bối cảnh đầy sự hoang mang như vậy, Hùng xin gợi ý cho mọi người một con đường khác--thay vì khổ sở chạy đua theo từng đợt sóng, con AI nào lên con AI nào xuống, việc nào nó làm được việc nào nó chưa, ai bị thay thế ai thì không--thì chi bằng trước hết chúng ta hãy back to basics. Quay về với những thứ bản chất nhất của những gì chúng ta đang làm. Và đó là lý do mà lớp học Triết học Nghệ thuật này ra đời.
Thông tin chung
Hình thức: Online qua Discord của Ludo School (có file recording), có kênh thảo luận chung của lớp học
Thời gian: 8 buổi học, 20h00 tối Chủ Nhật hàng tuần, khai giảng ngày 31/5/2026
Đối tượng người học
Một lớp học để xây dựng tư duy Triết học và Hiện sinh, giúp người thực hành sáng tạo tìm thấy điểm tựa ý nghĩa và xác lập vị thế độc bản của mình trong một thời đại đầy biến động. Đối tượng người học của lớp đa dạng, có thể kể đến:
Nhóm Thực hành Sáng tạo: Giúp họa sĩ, nhà thiết kế game và phim thoát khỏi lối mòn bản năng để xây dựng tác phẩm có chiều sâu ý niệm và lập luận sắc bén bảo vệ phong cách cá nhân.
Nhóm Đổi mới Công nghệ: Giúp các nghệ sĩ số và người thực hành với AI xác lập vị thế và giá trị “độc bản” của con người trước sự bão hòa của kỷ nguyên sao chép kỹ thuật số.
Người thưởng lãm: Nâng cấp bộ lọc thẩm mỹ từ cảm tính sang hệ thống, giúp người yêu nghệ thuật thấu cảm được những tầng sâu tư tưởng ẩn sau các tác phẩm hiện đại.
Nội dung dự kiến
Buổi 1: Nhập môn Triết học Nghệ thuật
- Triết học là gì? Các nhánh chính và giai đoạn chính trong Triết học.
- Nghệ Thuật là gì? Đặt Nghệ Thuật vào các nhánh và giai đoạn của Triết học, ta nhìn thấy gì? (về định nghĩa, sự chuyển hoá theo thời gian, phân loại, v.v.)
- Thảo luận mở đầu về các câu hỏi lớn trong Triết học Nghệ Thuật. Tại sao những câu hỏi đó cần được giải đáp?
Buổi 2: Giá trị của Nghệ Thuật & Tính đại diện và Diễn Giải
- Ngược về cổ đại: Plato và thế giới của những ý niệm
- Giá trị nghệ thuật qua góc nhìn của các Triết Gia cổ đại
- Khi hiện đại phản hồi cổ đại: tính đại diện trong nghệ thuật
Buổi 3: Nghệ thuật và sự biểu đạt cảm xúc
- Tại sao những câu chuyện viễn tưởng có khả năng tác động vào cảm xúc?
- Lý thuyết về cảm xúc trong nghệ thuật
- Thảo luận và giải đáp về Triết học sau 3 buổi: Triết gia nghĩ về nghệ thuật khác gì người thường? Điều gì chi phối suy nghĩ của họ
Buổi 4: Cái đẹp và tiêu chuẩn của cái đẹp
- Cái đẹp khách quan hay chủ quan?
- Tiêu chí gì để đánh giá cái đẹp? Ai là người quyết định ý nghĩa nghệ thuật?
- Những đặc điểm, bản tính chung của cái đẹp.
Buổi 5: Đạo đức nghệ thuật
- Nghệ thuật có cần gắn với đạo đức quy ước của xã hội không?
- Ranh giới của đạo đức trong nghệ thuật ở đâu?
Buổi 6: Nghệ thuật, Công Nghệ (bao gồm AI) và Xã Hội
- Nghệ Thuật trong thời kỳ Công Nghệ
- Công nghiệp văn hoá
Buổi 7: Tương lai của Nghệ Thuật
- Nghệ Thuật sẽ đi về đâu với các biến số mới của xã hội?
- Điểm kết của Nghệ Thuật?
Buổi 8: Tổng kết & thảo luận tự do
Về giảng viên
Giảng viên Nguyễn Quỳnh Mây là một trong 35 gương mặt học giả toàn cầu nhận học bổng toàn phần Oxford-Weidenfeld Hoffmann cho chương trình Thạc sĩ tại Đại học Oxford (Anh Quốc) năm 2024-25. Cô sở hữu nền tảng lý luận liên ngành vững chắc với tấm bằng Cử nhân Triết học, Chính trị và Kinh tế (PPE), cùng quá trình nghiên cứu chuyên sâu về Xã hội học tại Đại học Trento (Ý). Với tư cách là Co-founder của hệ sinh thái giáo dục COI-COI và Alternative Education, Quỳnh Mây không chỉ là một nhà nghiên cứu mà còn là người tích cực thúc đẩy các mô hình học tập thay thế và khai phóng tại Việt Nam.